Stale martenzytyczne
Pierwsza grupa stali odpornych na korozję wykorzystywana w przemyśle domowym to stale o strukturze martenzytycznej. Ta grupa stali nadaje się do zastosowania w mało agresywnych środowiskach, ale za to charakteryzują się wysoką odpornością na ścieranie. Gatunek stali AISI 440 zawiera 1 [%] węgla i jest nadzwyczaj twardy, więc znajduje zastosowanie jako surowiec na elementy pomp. Gatunek AISI 420 zawiera co najmniej 0,15 [% ] węgla i jest idealny do zastosowań na ostrza noży.
Stale ferrytyczne
Stabilizowana stal odporna na korozję o strukturze ferrytycznej może być wykorzystywana do produkcji elementów profesjonalnych blatów kuchennych. Struktura ferrytyczna charakteryzuje się ograniczoną rozszerzalnością cieplną w normalnych warunkach gastronomicznych użytkowania. Kolejną grupą stali odpornych na korozję są stale o strukturze ferrytycznej zawierające ok. 17 [%] chromu i ok. 0,05 [%] węgla. Ich podstawową własnością jest magnetyczność, a podstawowym zastosowaniem – sprzęt gospodarstwa domowego, taki jak zmywaki, chłodziarki i wiele innych: patelnie, garnki. Gatunek stali ferrytycznej AISI 430 charakteryzuje się wystarczającą odpornością na korozję (zwłaszcza korozję naprężeniową) i jest tani. Stale o strukturze ferrytycznej są trudniejsze w obróbce przede wszystkim formowaniu i spawaniu – niż stale odporne na korozję o strukturze austenitycznej.
Dla zastosowań wymagających znacznej przeróbki plastycznej lub odporności korozyjnej należy stosować specjalne gatunki stali ferrytycznej.
W przypadku gdy procesy spawania są nieuniknione, należy stosować gatunki stabilizowane dodatkami tytanu lub niobu (AISI 441), które szczególnie nadają się na piecyki, podgrzewacze, elementy palników i inne poddawane dużemu wpływowi ciepła. Odporność na korozję wżerową tych stali można zwiększyć przez dodatek 2 [%] molibdenu i tak zmodyfikowane gatunki (AISI 444) znajdują zastosowanie w produkcji elementów narażonych na oddziaływanie środowisk korozyjnych zawierających chlorki.
Stale austenityczne
Dodatek niklu w stali odpornej na korozję daje wartościowe zwiększenie obrabialności (lepszą przeróbkę plastyczną i spawalność) oraz zwiększenie odporności korozyjnej. Stale takie tworzą trzecią grupę stali odpornych na korozję – stale o strukturze austenitycznej. Stale austenityczne zawierają od 8 [%] do 12 [%] niklu, co sprawia, że są podatne na przeróbkę, lecz nadal zachowują odpowiednią twardość. Wysoka ciągliwość umożliwia ich walcowanie, prasowanie i głębokie przetłaczanie, a zawartość 18 [%] chromu zapewnia doskonałą ochronę przed korozją.
Stale tej grupy należą do najczęściej stosowanych stali odpornych na korozję w przemyśle spożywczym i gastronomii. Gatunek stali AISI 304 o strukturze austenitycznej zawiera ok. 0,05 [%] węgla, 18 [%] chromu i minimum 8 [%] niklu. Znajduje on szerokie zastosowanie w produkcji: od zbiorników w przemyśle piwowarskim, do zlewów kuchennych i pojemników na mleko. Elementy, dla których konieczne jest zastosowanie procesów głębokiego tłoczenia ( na przykład beczki na piwo), należy stosować gatunki stali o stężeniu niklu podwyższonym do 9 [%] lub więcej -co dodatkowo poprawi odkształcalność stali.
Tak jak w przypadku stali ferrytycznych dodatek 2 [%] molibdenu do stali o strukturze austenitycznej podnosi odporność na korozję wżerową. Gatunek stali AISI 316 ma skład chemiczny taki jak gatunek AISI 304, rożni się tylko podwyższonym stężeniem molibdenu do 2 [%], co zapewnia wysoką odporność na środowiska użytkowania zawierające wysokie stężenia chlorków lub dwutlenku siarki. Gatunek ten nadaje się do produkcji urządzeń i elementów do przechowywania białego wina, solonego pożywienia i elementów pracujących w agresywnych środowiskach takich jak pektyna stosowana do wyrobu dżemów, konfitur.
Gatunek stali odpornej na korozję AISI 316 jest często stosowany na elementy pracujące w chemicznie bardzo agresywnych środowiskach – pektyna do wyrobu dżemów, przechowywanie mięsa. Gatunek stali AISI 304 znajduje zastosowanie w piwowarstwie i przemyśle mleczarskim na różnorodne zbiorniki na mleko, beczki na piwo.
Stale ferrytyczno-austenityczne
W bardzo agresywnych środowiskach korozyjnych, takich jak przy produkcji musztardy, octu, fermentacji serów, przetwórstwa ryb, konieczne może być zastosowanie kolejnej grupy stali odpornych na korozje – stali o strukturze ferrytyczno–austenitycznej, zwanych również stalami duplex. Stale tej grupy mają podwyższone stężenie chromu – 22 [%] i ok. 3 [%] molibdenu.
Większość stali ferrytyczno- -austenitycznych jest droższa od stali o strukturze austenitycznej, ale stale typu duplex dzięki dodatkowi 0,15 [%] azotu charakteryzują się wyższymi własnościami mechanicznymi. Stale ferrytyczno - austenityczne wykazują również wyższą odporność na korozję naprężeniową niż stale austenityczne (choć nie tak dobrą jak stale o strukturze ferrytycznej) i odporność na korozję szczelinową i wżerową wyższą od gatunku stali austenitycznej AISI 316. Stale tej grupy są z powodzeniem stosowane na wymienniki ciepła, zbiorniki do przerobu pomidorów.
Stale utwardzane wydzieleniowo
Kolejną grupą stali odpornych na korozję są stale utwardzane wydzieleniowo, które łączą w sobie wysoką odporność na korozję stali o strukturze austenitycznej i wysokie własności mechaniczne stali o strukturze martenzytycznej. Przykładem takiej stali jest gatunek AISI 630 z dodatkiem miedzi polepszającej odporność na redukujące kwasy i niob, który zmniejsza korozję złącz spawanych.
|