Forum www.stalnierdzewna.com

Witam, proszę o radę w takiej sprawie. W garnkach ze stali nierdzewnej (wg producenta jest to "ultra twarda stal 18/10") występują (tworzą się, szczególnie na dnie) podczas gotowania i smażenia plamy i przebarwienia. Przebarwienia mają kolor fioletowo- żółty (tęczowy), plamy zaś są ciemne, brązowe, takie "pożółkłe".
Jaka może być przyczyna powstawania tych plam, czy możliwe jest, że jest to przegrzanie podczas obróbki termicznej potraw? A może plamy powstają na skutek kontaktu jakichś substancji chemicznych zawartych w potrawach (smażyłem np. cebulę) z powłoką stali?
Czy jest jakiś skuteczny sposób na zlikwidowanie tych plam, ew. czy może należałoby jakoś wstępnie taki garnek zabezpieczyć przed pierwszym użyciem, by plamy się nie pojawiały?
Czy jest skuteczny środek chemiczny, naturalny, mechaniczny, który poradziłby sobie z tymi przebarwieniami?
Czy plamy te i przebarwienia to może być korozja tej stali, czy nie należy łączyć tych dwóch spraw?
Czy w Polsce istnieje jakaś instytucja, laboratorium, które mogłyby wykonać badania, czy użyta do produkcji tych garnków stal odpowiada deklaracji producenta?
Czy deklarowana stal 18/10 należąca do grupy stali austenicznych to dobry wybór do produkcji zestawu garnków kuchennych używanych w domowej kuchni, czy raczej powinny być wykonane ze stali ferrytycznej lub duplex?

Sporo pytań, ale będę wdzięczny gdyby Pan mógł odnieść się do każdego z nich i podzielił swoją wiedzą.

pozdrawiam
Arjano

Bardzo interesujący temat, liczę, Panie doktorze na odpowiedź i kontynuowanie wątku. Sam mam problemy z naczyniami z blachy chromoniklowej, kupiłem zonie, wydałem mnóstwo pieniędzy, ponad 1500 zł za 5 sztuk garnków i co... Po kilku użyciach są zaplamione, przebarwione, a żona bardzo się denerwuje
zamierzam odesłać je do producenta, jeżeli jednak byłby jakiś łatwy sposób na ich doczyszczenie to może reklamacja nie byłaby konieczna.

pozdrawiam
Andrzej Babkowski

Witam serdecznie. Mam nadzieję, że wyczerpującą odpowiem na zadane przez Pana pytania i rozwieje Pana i pozostałych forumowiczów wątpliwości. Problem z garnkami był już opisany na naszym forum - dlatego warto też odwiedzić podstronę http://www.stalnierdzewna.com/pytania-do-eksperta/garnki-t72.html

Stal o której Pan pisze - czyli ultra twarda austenityczna stal nierdzewna 18/10 - jest w chwili obecnej bardzo często używana do produkcji garnków i sztućcy ze stali nierdzewnych. Ponadto można stwierdzić, iż jest jedną z najszerzej wykorzystywanych z tej grupy stali na garnki, ze względu na jej relatywnie dobre własności w porównaniu z innymi materiałami. Skład stali odpowiada standardom europejskim, gdzie 18 [%] oznacza zawartość chromu, a 10 [%] zawartość niklu. Odpowiednia proporcja tych składników jest bardzo istotna - chrom bowiem zapewnia odporność na korozję, a nikiel gwarantuje połysk. To sprawia, że stal ta jest wysoce odporna na przebarwienia, rdzę , korozję a jego trwałość, doskonały połysk i odporność na silne detergenty sprawia, że idealnie nadaje się do wymagań współczesnego życia. Ponadto stale te mają podwyższony współczynnik rozszerzalności cieplnej oraz niższy współczynnik przewodnictwa cieplnego.

Stal 18/10, z której wykonywane są wspomniane przez Pana garnki - z definicji nie korodują i pięknie błyszczą, pod warunkiem, że przestrzegacie Państwo wytycznych w zakresie użytkowania i czyszczenia naszych. Do zakupionych przez Pana garnków powinna być dostarczona instrukcja ich obsługiwania i konserwacji. Przy zastosowaniu nierdzewnych garnków w użytku domowym należy pamiętać, że są one względnie odporne na zmianę odbarwienia – w porównaniu z innymi materiałami. Nie oznacza to jednak, że nie odbarwiają się wcale. Naczynia ze stali nierdzewnej narażone nadmiernie na działanie przede wszystkim słonej wody, twardej wody lub kwasów - jak sok z cytryny czy ocet - mogą się odbarwić lub zardzewieć, natomiast wysoka temperatura przyczynia się do powstania na dnie lub ścianach naczyń osadu o zabarwieniu kolorów tęczy (o których Pan wspomina) ale zazwyczaj są to nieszkodliwe zabarwienia dające się zlikwidować zwykłymi środkami do zmywania naczyń. Poza tym z czasem na powierzchni garnków może pojawić się wapienny nalot - tak nazywa się kamień powstający w wyniku gotowania oraz rdzawe plamki. Opisane powyżej przebarwienia można jednak bardzo łatwo usunąć. Opisany nalot, a także plamy od soli mineralnych niektórych produktów należy lekko przetrzeć gąbką zmoczoną w occie lub soku z cytryny. Można także zastosować środki myjące z dodatkiem kwasu cytrynowego. Odbarwienia, plamy i naloty tego typu zazwyczaj nie podlegają reklamacji, gdyż jest to wpisane w ich naturę – należy zapoznać się z instrukcją obsługi i te informację powinny być tam umieszczone. Same plamki i przebarwienia nie wpływają jednak na jakość sporządzanych posiłków (proszę się zatem nie martwić), ich jakość nie ulega pogorszeniu, a naczynia nie tracą swych wyjątkowych właściwości.

Przy myciu i konserwacji naczyń należy pamiętać o kilku zasadach. Należy unikać środków szorstkich i trących, które mogą spowodować zarysowania naszych garnków. Powierzchnie szlifowane należy wycierać wzdłuż kierunku szlifu a nie w poprzek. Ślady palców na powierzchniach ze stali nierdzewnej sprawiają więcej problemów, kiedy urządzenie jest nowe. Po kilku tygodniach użytkowania nie będą one tak widoczne jak na zupełnie nowej powierzchni. Jeśli próba usunięcia za pomocą zwykłego mleczka do czyszczenia nie wystarczy, należy poddać je działaniu 25 [%] roztworu octu i pozostawić aby się rozpuściły, a następnie spłukać wodą i wytrzeć do sucha. Kiedy natomiast dopuścimy do sytuacji w której mamy przypalone garnki (lub inne naczynia) ze stali nierdzewnej - wówczas podczas mycia należy je wcześniej namoczyć, wypełniając naczynie gorącą wodą z dodatkiem kropli płynu do mycia naczyń i pozostawić na około 15 minut. Następnie przypalenie usunąć gąbką lub nylonowym zmywakiem. Nigdy nie należy używać druciaków ze zwykłej stali. Mogą one spowodować plamy z rdzy i na zawsze uszkodzić odporność antykorozyjną powierzchni stalowej. Natomiast podczas używania druciaków ze stali nierdzewnej do usuwania nieustępliwych osadów powstają rysy - aczkolwiek one nie zmniejszają odporności na korozje ich powierzchni. Należy też pamiętać, że raz powstałe rysy nie będą usunięte poprzez dalsze czyszczenie i ta forma usuwania plam i zabarwień jest niewskazana do delikatnych, dekoracyjnych powierzchni – a przecież bardzo często garnki są jakby wizytówką naszego domu

Jeżeli chodzi o chemiczne pasty i płyny do czyszczenia garnków ze stali nierdzewnych - należy pamiętać, że środki dezynfekujące zawierające wybielacze (podchloryn sodowy) mogą zaszkodzić powierzchni naszych naczyń, jeśli są w zbyt dużym stężeniu lub pozostają w zbyt długim kontakcie z powierzchnią stalową. Sól lub inne środki czyszczące zawierające chlorki mogą również spowodować uszkodzenia. Jeśli już je używamy , należy zawsze je wcześniej rozpuścić i ograniczyć czas ich oddziaływania do minimum, po czym obficie spłukać powierzchnię czystą wodą i wysuszyć. Proszki lub inne środki o właściwościach trących będą pozostawiać rysy. Zwykłe druciaki (o których wspomniałem wcześniej) nie nadają się do czyszczenia stali nierdzewnej, gdyż niszczą one zdolność stali nierdzewnej do samo-naprawy (samo-pasywacja). Środki do czyszczenia srebra, zazwyczaj zawierające chlorki i silne kwasy dlatego również nie nadają się do czyszczenia stali nierdzewnej.

Dokumentem bezpieczeństwa naczyń jest atest Państwowego Zakładu Higieny (PZH) i jest on gwarancją badań laboratoryjnych o które Pan pyta. Kopię dokumentu powinien mieć sprzedawca od którego zamawiacie Państwo garnki. Oznacza on, że produkt został przeanalizowany pod kątem deklaracji, bezpieczeństwa i higieny użycia. Badania opierają się głównie na analizie składu w korelacji z deklarowanym sposobem stosowania sprzedawanych rzeczy i jego oddziaływania na środowisko.

Do chrzanu jest taki specjalista, ekspert, który "rżnie" tekst z czyjejś strony internetowej i jeszcze ma odwagę podpisać się pod nim. Te informacje czytałem już dawno, a powstały ponad 7 lat temu. Liczyłem na własne obserwacje i podzielenie się wiedzą. Ale cóż... łatwiejsza jest kompilacja z 3 stron www dostępnych ogólnie w internecie...

Dziękuję Panu, Panie Żalazny...

Andrzej Babkowski

zerżnięty tekst pochodzi z opracowania Euro Inox The European Stainless Steal Develompment Association, a w 2002 r. Opublikowany był tu: http://www.euro-inox.org/pdf/home/Clean ... ome_PL.pdf. O pozostałych dwóch, wykorzystanych stronach polskich producentów naczyń nie wspomnę, bo nie chcę im robić reklamy.

Zarówna strona którą Pan podaje, jak i inne o tematyce metali nieżelaznych dostępne w sieci - są tworzone dzięki bogatym publikacjom naukowym na których opiera się nauka metaloznawstwa, a także nasza strona (proszę patrzeć na głownej stronie (bibliografia). Mam nadzieje, że patrząc na Pana problem z praktycznego punktu wodzenia włączą się do tematu inni użytkownicy forum odpowiadając na nurtujące Pana pytania, gdyż ja (niestety) nie mam praktycznych doświadczeń związanych z garnkami. Opieram się jedynie na wskazówkach innych. Zapraszam innych do tematu

Pozdrawiam serdecznie.

Jan Żelazny

Dziękuje, Panie Doktorze za odpowiedź, przyznam, że ten tekst też już dawno znalazłem. Zaciekawiło mnie to, że zarówno autor jak i Pan powtarzacie tę samą sprawę:

- Naczynia ze stali nierdzewnej narażone nadmiernie na działanie przede wszystkim słonej wody, twardej wody lub kwasów - jak sok z cytryny czy ocet - mogą się odbarwić lub zardzewieć

- Można także zastosować środki myjące z dodatkiem kwasu cytrynowego

Z moich doświadczeń cytryna b. dobrze czyści np. tęczowe plamy. A więc można ją stosować, czy nie?

pozdrawiam
Arjano

Zgadzam się z Panem - aczkolwiek nadmierne działanie soku z cytryny prowadzi do odbarwień.

Zapraszam również innych forumowiczów do włączenia się do dyskusji i podzielenia się swoimi spostrzeżeniami

babkow napisał(a):Do chrzanu jest taki specjalista, ekspert, który "rżnie" tekst z czyjejś strony internetowej i jeszcze ma odwagę podpisać się pod nim. Te informacje czytałem już dawno, a powstały ponad 7 lat temu. Liczyłem na własne obserwacje i podzielenie się wiedzą. Ale cóż... łatwiejsza jest kompilacja z 3 stron www dostępnych ogólnie w internecie...

A czego się spodziewałeś? Odkrycia Ameryki? Kup garnki za 7000,- to może nie będą się "kolorować" .
Tak BTW: mam taki problem ze swoim badziewiem, paragon wyrzuciłem po zakupie i nawet nie mam możliwości ich zareklamować. Po prostu przestałem zwracać na to uwagę i jakoś z tym żyję .
Pozdrawiam.