przez Dr Jan Żelazny » Czw Kwi 23, 2009 10:11 pm
Stal nierdzewna w szerokim zakresie wykorzystywana jest w przemyśle samochodowym. W dużym jednak stopniu wypierana jest ostatnio przez inne materiały często o podobnych własnościach a wiele tańszych. Stal ta jest niezastąpiona jednak na przykład na materiały na wydechy: np. stal: X2CrTi12
Ogólnie stale w przemyśle samochodowym powinny cechować się wysoką wytrzymałością, dużą granica plastyczności a także niską ceną i wagą.
Stale na karoserie charakteryzują się bardzo małą zawartością węgla, zwiększenie wytrzymałości osiąga się poprzez zwiększenie zawartości fosforu, krzemu i manganu.
Stale te mogą być również umacniane podczas wypalania lakieru (tzw. stale BH). W tym celu należy tak poprowadzić wyżarzanie by zawartość nierozpuszczonego węgla wynosiła około 5 ppm a azotu mniejsze niż 3 ppm.
W stalach BH umocnienie spowodowane jest przez:
• dyfuzję wolnego węgla do dyslokacji i tworzenie atmosfer Cottrella,
• wydzielanie się koherentnych węglików.
Stale BH mają dobre własności plastyczne (180 - 250 MPa), a po odkształceniu na tłoczni i wygrzewaniu przy wypalaniu lakieru wzrastają o około 20 - 60 MPa.
Do karoserii stosuje się także coraz częściej stale umacniane przemianą.
Są to
1. Stale DUAL bez wyraźnej granicy plastyczności, o dużej szybkości umocnienia odkształceniowego.
2. Stale TRIP – są lepiej formowalne niż DUAL. Stosuje się w nich umocnienie austenitu dużą gęstością dyslokacji (przeróbka cieplno - plastyczna, cykle cieplne), co poprawia wydłużenie. Efekt TRIP uzyskuje się w stalach z Mn i Si lub Al. Stale DUAL i TRIP o granicy wytrzymałości w granicach 600 - 800 MPa można wytwarzać w stanie walcowanym na gorąco przy odpowiednim doborze warunków chłodzenia i wyżarzania po walcowaniu na zimno.
W przemyśle samochodowym oprócz stali wykorzystuje się także:
Polimery:
10% masy samochodu, głównie na wykończenia i podzespoły to tworzywa sztuczne. Ich zaletą jest duża swoboda w projektowaniu i kształtowaniu elementów. Są lekkie, odporne na korozję i dobrze tłumią drgania i hałas. Są korzystne ekonomicznie, i proste w montażu. Stosuje się polipropylen, polietylen, pianki polimerowe i gumy.(baki, zderzaki, opony). Stosuje się także polimery termoplastyczne tkj. Acetale i nylony które wypełnia się włóknami szklanymi.
Aluminium i stopy:
Wykorzystuje się je w przemyśle samochodowym ponieważ charakteryzuje je:
• Dobra wytrzymałość w stosunku do masy oraz odporność chemiczna.
• Dobra wytrzymałość na rozciąganie (rzędu 200 - 270 MPa).
• Umowna granica plastyczności 90 - 130 MPa).
Ceramika :
Wykorzystywana na układy elektryczne, izolatory ciepła.
Sponsorem "naszego eksperta" jest firma:ZANO Mirosław Zarotyński- mała architektura & metaloplastykaProducent mebli miejskich wykonanych ze stali nierdzewnej lub stali czarnej: ławki, kosze na śmieci, słupki, tablice informacyjne, stojaki rowerowe.