Forum www.stalnierdzewna.com

Witam. Mamy problem ze stalą austenityczną 18-10 szczególnie w postaci blach. Normy polskie, europejskie czy amerykańskie nie podają dla tego materiału twardości. Podczas produkcji wyrobów z tych blach stosujemy obróbkę plastyczną róznego rodzaju. Po niej aby usunąć skutki zgniotu stosujemy wyżarzanie 900st.C lub przesycanie 1050st.C. Jeżeli zmierzyliśmy twardość na blasze przed procesem i wynosiła ona np. 140 HB to po takich obróbkach cieplnych spada ona nawet do 100HB. Jest to prawdopodobnie dlatego, że blacha miała zgniot jeszcze z procesu wytwórcy blach. Zastanawiamy się czy jest jakiś sposób aby obróbką cieplną podnieść twardość. Choć wszelkie dostępne źródła mówią że stal 18-10 jest stalą w której umocnienie można uzyskać tylko przez zgniot. Wyjątkiem jest tu wykres zaczerpnięty z Charakterystyki stali IMŻ Gliwice (str. 308) - w załączeniu, z którego wynikałoby, że czas i temperatura wyżarzania (na wykresie wygrzewania) ma wpływ na twardość. Drugim wyjątkiem są stare normy np. DIN gdzie podawano min. 130 HB.

Jak to więc jest:
1. Czy można regulować twardością poprzez obróbkę cieplną? Jak? (bez uszczerbki dla innych parametrów np. odporności na korozję międzykrystaliczną)?
2. Jak interpretować wykres w załączeniu?
3. Co się dzieje podczas przesycania tej stali? Jakie zjawiska zachodzą? Czym różni się struktura surowej 18-10 od przesyconej.
4. Czy kilku krotne przesycania powodują jakieś złe zjawiska (np. rozrost ziarna, spadek wł. mech. twardosci etc.)?

Z góry dziękuję za pomoc

Szanowny Panie. Jeżeli chodzi o twardość - to obróbką cieplną którą zwiększamy ten parametr jest hartowanie. Niestety tak naprawdę każda obróbka ma to do siebie, że zwiększenie danego parametru odbywa się kosztem innego - jak w wyniku przesycania stali zwiększają się własności plastyczne kosztem wytrzymałości i wspomnianej przez Pana twardości. Dlatego też kilkukrotne przesycanie stali, tym bardziej pogorszenie owych własności. Jeżeli chodzi o załączony przez Pana wykres - to niestety nie mam dostępu do pełnej wersji tej publikacji i myślę, iż w niej jest wyjaśniona zarówno interpretacja - jak i wszystkie odpowiedzi na zadane przez Pana pytania.

Panie Doktorze, może ja pokuszę się o interpretację powyższego wykresu. Jeśli będzie ona mylna, to proszę o poprawę. Otóż jest to wykres zależności twardości (mierzonej metodą Brinella) w funkcji czasu wygrzewania, po wcześniejszym przesyceniu w temperaturze 1150stopni C. Oczywiście na osi x mamy skalę logarytmiczną. Każda z krzywych na tym wykresie oznacza zależność twardości od czasu wygrzwania w danej temperaturze, np. po 15-20h wygrzewania w temperaturze stal taka będzie miała twardość około 175HB itd. nie wiem jednak, na ile wiarygodne są te wyniki. nie wiem również, czym spowodowane sa te wzrosty twardości. być może wydzielają się jakieś węgliki (np. TiC - bardzo trwały, trudnorozpuszczalny) lub inne związki. tak czy inaczej, moim zdaniem chodzi o procesy dyfuzyjne, gdyż wyraźnie widać, że obniżenie temperatury powoduje wydłużenie wymaganego czasu do osiągnięcia tej samej twardości. jednak przy niższych temperaturach można uzyskać dużo wyższą twardość (zapewne chodzi o to, że w wyższych temperaturach większość węglików się rozpuszcza).

No właśnie mmax to jest sedno mojego pytania (szczególnie nr 2 i 3):

1. Czy wykres ten jest prawdą? Wiekszość literatury podaje że stal 18-10 nie da się utwardzić O.C. A tu wynika, że poprzez wyżarzanie w dość długim okresie czasu możemy podnieść twardość. Kto tu mówi prawdę? Literatura czy ten wykres? Ten wykres to jeden jedyny przypadek w którym mowa o utwardzeniu stali 18-10 poprzez O.C (a szukaliśmy dość intensywnie).

2. Jeżeli wykres podaje prawdziwe dane - to co powoduje to umocnienie? Jakie mechanizmy? Jakie fazy? Czy nie ma skutków ubocznych np. spadek odporności między krystalicznej?

Pan Doktor pisze o hartowaniu ale rozumiem, ze to pomyłka. Hartowanie tej stali nie ma zastosowania.
Pozdrawiam,

jeśli chodzi o hartowanie, to Pan Doktor zastosował pewien skrót myślowy - wiele osób na przesycanie austenitu w stalach austenitycznych mówi hartowanie, co jest oczywiście niewłaściwe, ale używane

Hartowanie. Tak rozumiem. Jest szczególnie używane w rosyjskiej nomenklaturze. Panie Doktorze czy może Pan jeszcze pomóc w zagadnienia o które pytam w poprzednim poscie?