przez Dr Jan Żelazny Czw Lis 26, 2009 11:31 am
Wykresy CTPC charakteryzują przemiany austenitu przechłodzonego przy chłodzeniu z różnymi szybkościami. Otrzymuje się je w wyniku badań metodą dylatometryczną, na dylatometrach bezwzględnych, które rejestrują bezpośrednio powiększoną zmianę wydłużenia badanej próbki. Temperatury początku i końca poszczególnych przemian i odpowiadające im czasy odczytuje się przez rzutowanie odpowiednio na osie temperatury lub czasu punktów przecięcia krzywych szybkości chłodzenia z krzywymi początku i końca przemiany. Wykresy CTPC znalazły zastosowanie do ustalenia struktury i twardości stali hartowanej, normalizowanej lub poddanej wyżarzaniu zupełnemu.
Za ich pomocą można również określić strukturę i twardość stali w zależności od warunków chłodzenia z temperatury austenityzowania z wykorzystaniem wykresów zmian temperatury prętów o różnych średnicach i chłodzonych w różnych ośrodkach.
Wykresy CTPC różnych stali umożliwiają również określenie dla nich szybkości krytycznej vk, czyli najmniejszej szybkości chłodzenia z temperatury austenityzowania zapewniającej uzyskanie struktury wyłącznie martenzytycznej. Na wykresie CTPC szybkość krytyczna jest linią chłodzenia przebiegającą stycznie do krzywej początku przemiany austenitu w punkcie najmniejszej trwałości austenitu przechłodzonego.
Składniki stopowe takie jak Ni, Si, Mn i inne rozpuszczające się w ferrycie, z reguły przesuwają krzywe CTP w prawo, czyli zwiększają zakres trwałości austenitu. Wyjątek stanowi Co przesuwający krzywe w lewo. Przesunięcie krzywych CTP w prawo oznacza w praktyce:
• zmniejszenie krytycznej szybkości chłodzenia, a co za tym idzie zwiększenie głębokości hartowania,
• możliwość łatwego zastosowania hartowania stopniowego również dla większych przekrojów ze względu na długi okres czasu do chwili rozpoczęcia przemiany,
• przedłużenie czasu trwania przemiany, a więc i czasu trwania ewentualnego hartowania izotermicznego.
Składniki węglikotwórcze, takie jak Cr, W, V, Mo, mają działanie dwojakie:
• przesuwają krzywe rozpadu w prawo,
• zmieniają charakter wykresu dzieląc go przy większej zawartości składnika stopowego na dwie strefy: w granicach 700 - 500 °C i 400-250 °C. W górnej strefie następuje przemiana na struktury perlityczne, w dolnej tworzy się bainit, przy czym pozostaje duża ilość austenitu szczątkowego. W zakresie pomiędzy tymi dwiema strefami austenit odznacza się znaczną trwałością.
Sponsorem "naszego eksperta" jest firma:ZANO Mirosław Zarotyński- mała architektura & metaloplastykaProducent mebli miejskich wykonanych ze stali nierdzewnej lub stali czarnej: ławki, kosze na śmieci, słupki, tablice informacyjne, stojaki rowerowe.